5 điều về bệnh Võng mạc bạn nên biết

Võng mạc là cơ quan đặc biệt quan trọng cấu tạo mắt khiến mắt tiếp thu và xử lý thông tin từ những hình ảnh xung quanh. Từ võng mạc của mắt các kích thích ánh sáng truyền về vỏ não (trung khu phân tích thị giác thông qua dây thần kinh thị giác số II). Nguyên nhân gây nên bệnh võng mạc vô cùng phức tạp, gây đến rối loạn thị giác, nếu không được điều trị kịp thời sẽ dẫn đến những hậu quả vô cùng nghiêm trọng như mù lòa. Vì vậy cần có những kiến thức nền tảng cơ bản để có thể phát hiện sớm để điều chỉnh cũng ngăn chặn các biến chứng nặng nề. 

Các loại bệnh võng mạc thường gặp 

Tùy thuộc vào các nguyên nhân khác nhau để phân thành các loại bệnh võng mạc. Dưới đây là các loại thường gặp 

Bệnh võng mạc ở trẻ sơ sinh

Ở đối tượng trẻ sơ sinh, bệnh võng mạc thường xuất hiện ở các trường hợp đẻ non (dưới 37 tuần tuổi). Hoặc mức cân nặng khi sinh thấp dưới mức 2500gram. 

Lúc này trẻ sơ sinh chưa kịp hoàn thiện và phát triển đầy đủ hệ thống mạch máu ở võng mạc. Ở giai đoạn này những thay đổi và những triệu chứng chưa biểu hiện rõ ràng. Tuy nhiên khi bệnh tiến triển khiến màng võng mạc bong ra gây ra bệnh mù lòa ở trẻ. 

Bệnh võng mạc thường xuất hiện ở các trường hợp sinh non 

Bệnh võng mạc thường xuất hiện ở các trường hợp sinh non

>>> Xem thêm: Mống mắt là gì? Những màu mống mắt khác nhau nguyên nhân do đâu?

Bệnh thoái hóa võng mạc

Thoái hóa võng mạc phát triển từ từ. Nếu không lưu ý phát hiện thì thị giác sẽ mất đi và không thể nào phục hồi lại được nữa. Đây là một dạng bệnh vô cùng phổ biến. Nguyên nhân do sự suy giảm, thoái hóa võng mạc tại vùng hoàng điểm, đặc trưng bởi hai tổn thương tại tế bào thị giác và tế bào võng mạc. 

Thoái hoá võng mạc 

Thoái hoá võng mạc

Bệnh võng mạc do vi khuẩn gây nhiễm trùng

Võng mạc thường bị viêm do các vi khuẩn, virus như quai bị, cúm hoặc các loại nấm (Candida albicans aspergillus…) gây ra. Các vi khuẩn, virus này thường xuất phát từ những ổ bệnh gần mắt như viêm tai, viêm mũi xoang, viêm họng, viêm amidan hay kể cả sâu răng…

Bệnh võng mạc tiểu đường

Thông thường bệnh này thường có quá trình phát triển rất chậm (có thể 10 -15 năm) phụ thuộc vào từng loại dạng bệnh (tháo đường dạng 1 hoặc dạng 2). Ở nguyên nhân này, bệnh sẽ phát triển theo hai giai đoạn: 

  • Giai đoạn không tăng sinh: Hệ thống mạch máu bị tổn thương dẫn đến tình trạng bị tắc nghẽn biến dạng. Sau đó các dung dịch, chất khác như protein, lipid sẽ theo dòng mạch máu rò rỉ dẫn đến võng mạc bị sưng tấy, phù nề.
  • Giai đoạn tăng sinh: Hệ thống mạch máu tại vùng võng mạc mắt có dấu hiệu bất thường từ đó dẫn đến xuất huyết, bong võng mạc mắt, và gây ra mù lòa. 

Bệnh võng mạc tiểu đường

>>> Xem thêm: Bệnh quáng gà dễ gặp ở lứa tuổi nào? Cách điều trị hiệu quả nhất

Bệnh võng mạc tăng huyết áp 

Sự tác động bất thường của hệ thống các mạch máu của võng mạc mắt là quá trình lâu dài và tiến triển từ từ. Triệu chứng đầu tiên sẽ là xuất hiện sự co thắt, sau đó dày thành và xơ cứng động mạch. Triệu chứng cuối cùng sẽ là xuất huyết võng mạc và phù gai thị.

Biến chứng võng mạc do tăng huyết áp

Bệnh võng mạc tăng huyết áp tiến triển qua nhiều giai đoạn, có thể dẫn đến mù lòa nếu không được chẩn đoán và điều trị sớm,với đèn soi đáy mắt hoặc chụp đáy mắt các bác sĩ phát hiện các mảng xám hoặc khu vực màu trắng của võng mạc. Những khu vực này trở nên nhợt nhạt vì chúng không được cung cấp đủ máu. Bác sĩ cũng có thể nhìn thấy xuất huyết từ hệ thống mạch máu bị vỡ hoặc phù nề của võng mạc hay thị thần kinh.

Ở người đã bị bệnh võng mạc tăng huyết áp, do tiểu đường sẽ làm bệnh tiến triển nặng hơn. Kiểm soát huyết áp là phương pháp để hạn chế các biến chứng. Đồng thời người bệnh tăng huyết áp nên kiểm tra mắt thường xuyên sẽ giúp bác sĩ theo dõi được mức độ nặng của huyết áp để có biện pháp phòng ngừa, điều trị tích cực.

Chấn thương mắt gây ra bệnh võng mạc

Các chấn thương trực tiếp lên vùng mắt (củng mạc) gây ra sự biến đổi nghiêm trọng của võng mạc, sẽ dẫn đến tình trạng bong võng mạc. Ngoài ra, nếu mắt gặp tổn thương gây ra rách võng mạc sẽ làm biến đổi nhãn cầu tức hình dạng nhãn cầu bị thay đổi đột ngột làm cho nền dịch kính tạo ra các vết rách võng mạc. 

Chấn thương mắt cũng là nguyên nhân gây ra bệnh võng mạc 

Chấn thương mắt cũng là nguyên nhân gây ra bệnh võng mạc

Bệnh võng mạc do sắc tố di truyền 

Đây là trường hợp vô cùng hiếm gặp. Gen lặn chiếm tới 60 -70%, gen trội chỉ chiếm khoảng 25%. Các di truyền liên kết các nhiễm sắc thể giới tính X chiếm phần trăm còn lại. Nếu bị bệnh võng mạc do nguyên nhân này mắt sẽ không xuất hiện các triệu chứng viêm nhiễm thông thường mà là quá trình thoái hóa từ từ, đầu tiên sẽ là các tế bào cảm thụ ánh sáng hình que của võng mạc, tiếp đó là các tế bào nón. 

Triệu chứng của bệnh võng mạc

Thông thường các triệu chứng ban đầu của bệnh Võng mạc thường không rõ ràng, vô cùng mơ hồ, khó để người bệnh có thể xác định tình trạng bệnh. Ở giai đoạn tiến triển bệnh, đối với triệu chứng rối loạn thị giác sẽ biểu hiện ở các mức độ khác nhau. 

Triệu chứng của bệnh võng mạc 

Triệu chứng của bệnh võng mạc

Biểu hiện bệnh ở trẻ sơ sinh:

  • Ở đối tượng này, các biểu hiện bên ngoài thường không xuất hiện. 
  • Các bất thường của bệnh chỉ được khi được thăm khám ở cơ sở nhãn khoa mới được phát hiện (mắt lác, chuyển động của hướng mắt có biểu hiện bất thường). 

Triệu chứng của chứng bệnh thoái hóa võng mạc

  • Khi quan sát các vật, hình ảnh mắt nhận được bị biến dạng hoàn toàn (méo mó, mơ hồ, nhìn thẳng thành cong…)
  • Luôn có cảm giác có một lớp sương mờ trước mắt. 
  • Xuất hiện tình trạng ruồi bay, giảm thị lực ở vùng trung tâm mắt. 

Triệu chứng của bệnh võng mạc do đái tháo đường gây ra

  • Thường xuyên có cảm giác mờ mắt, hoặc mờ mắt thoáng qua ở giai đoạn đầu. 
  • Xuất hiện tình trạng khó nhận biết các màu sắc
  • Thỉnh thoảng sẽ nhìn thấy các đốm đen (triệu chứng ruồi bay) hoặc chớp sáng. 

Triệu chứng của bệnh võng mạc do tăng huyết áp

  • Hình ảnh mắt quan sát các vật bị mờ, thỉnh thoảng nhìn một thành hai. 
  • Mắt sợ ánh sáng
  • Đau nhức đầu

Triệu chứng của bệnh võng mạc do chấn thương mắt

  • Luôn có cảm giác nặng nề ở vùng mắt
  • Xuất hiện tình trạng ruồi bay trước mắt một cách đột ngột (các chấm đen)
  • Thường xuyên bị đau mắt

Viêm võng mạc do sắc tố di truyền

  • Ở giai đoạn này sẽ xuất hiện biểu hiện của bệnh quáng gà (thị lực giảm khi trời bắt đầu tối)
  • Giai đoạn sau tiếp của bệnh sẽ là các biểu hiện của rối loạn màu sắc, tầm nhìn trung bị giảm (dưới 40 tuổi)

Đối tượng có nguy cơ mắc bệnh võng mạc

Các đối tượng có nguy cơ mắc các bệnh võng mạc cao bao gồm: 

  • Trẻ đẻ thiếu tháng (tuổi thai dưới 37 tuần), cân nặng khi sinh dưới mức quy định (dưới 2500 gram). Tuổi thai và cân nặng của trẻ nhỏ càng thấp thì tỉ lệ mắc các bệnh võng mạc càng cao. 
  • Những người có sự kiểm soát đường huyết không tốt (bệnh nhân đái tháo đường nhiều năm 10 -15 năm)
  • Những người cao tuổi uống rượu bia nhiều và nghiện thuốc lá. 
  • Người có tiền sử gia đình có người mắc các bệnh võng mạc (gen di truyền)

Biện pháp chẩn đoán bệnh Võng mạc

Phụ thuộc vào từng đối tượng và các biểu hiện bệnh mà các bác sĩ nhãn khoa có những phương pháp thăm khám khác nhau. Một số các phương pháp được bác sĩ nhãn khoa áp dụng như sau: 

  • Khám thị lực
  • Đo nhãn áp
  • Đo lường sự định hướng của nhãn cầu 
  • Sử dụng phương pháp soi đèn đáy mắt trực tiếp
  • Sinh hiển vi

Phương pháp điều trị bệnh võng mạc

Đối với trẻ sơ sinh

  • Ở giai đoạn sớm chưa cần điều trị nhưng cần lưu ý theo dõi chặt chẽ. 
  • Chắc chắn rằng trẻ được thăm khám định kỳ 1 -2 tuần/lần cho đến lúc đủ 4 tháng tuổi.
  • Nếu bệnh có tiến triển nặng hơn, có thể bác sĩ điều trị sẽ chỉ định sử dụng phương pháp laser hoặc lạnh đông để phá hủy hệ thống mạch máu bất thường. 
  • Nếu tình trạng trẻ xuất hiện hiện tượng bong võng mạc có thể phẫu thuật để điều trị.

Phương pháp điều trị bệnh võng mạc do thoái hóa

  • Bệnh nhân bị võng mạc do thoái hóa chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu
  • Khi điều trị bệnh này, mục tiêu là ngăn chặn sự tiến triển của bệnh
  • Có thể sử dụng một số phương pháp để hỗ trợ như: laser đáy mắt, bổ sung thêm Vitamin, sử dụng phương pháp điều trị bằng tế bào gốc. 

Điều trị bệnh võng mạc tiểu đường

  • Bệnh nhân cần kiểm soát lượng đường huyết của bản thân
  • Sử dụng liệu pháp laser
  • Làm phẫu thuật bong võng mạc
  • Tiến hành tiêm nội nhãn để chống tăng sinh mạch máu

Phương pháp điều trị bệnh võng mạc do bệnh tăng huyết áp

  • Huyết áp phải luôn được kiểm soát
  • Sử dụng thuốc làm giãn mạch máu, đồng thời tăng tuần hoàn võng mạc. 
  • Phương pháp laser quang đông võng mạc tác động lên các vị trí tổn thương gây thiếu máu hoặc tăng sinh mạch máu. 
  • Các liệu pháp điều trị bệnh viêm võng mạc sắc tố
  • Làm chậm sự phát triển của bệnh bằng cách bổ sung vitamin A liều 15000 AU 

Với những chia sẻ của chúng tôi, Luvis hy vọng bạn đọc đã hiểu rõ về bệnh võng mạc. Từ đó biết cách phòng tránh và nhận biết dấu hiệu bị bệnh, có phương pháp điều trị kịp thời.

>>> Xem thêm:

Cách chữa đau mắt đỏ đơn giản tại nhà

Tổng hợp kiến thức về bệnh viêm giác mạc

2020-04-25T18:22:33+07:00
.